Olay Özeti

Bayan M. ve Bay K. 2005 yılında evlenmiş ve iki çocuk sahibi olmuştur. 2008 yılında Bay K., “K-Soft Bilişim LTD” adında kendi yazılım şirketini kurmuştur. Bayan M. ise 2010 yılında, çocukların bakımı ve Bay K.’nın kariyerine odaklanmasına destek olmak amacıyla kendi mesleğinden ayrılarak ev hanımı olarak evle ilgilenmeye başlamıştır.

2024 yılında taraflar boşanma kararı almış ve dava açılmıştır. Boşanma davası devam ederken, Bayan M. “Mal Rejiminin Tasfiyesi” (mal paylaşımı) davası açmıştır.

Uyuşmazlığın merkezi, Bay K.’nın 2008’de kurduğu ve şu anki piyasa değeri 20.000.000 TL olan şirket hisseleridir. Bay K., şirketin tamamen kendi emeğiyle kurulduğunu, kişisel başarısı olduğunu ve ev hanımı olan eşinin bu şirket üzerinde hiçbir hakkı olmadığını iddia etmektedir.

Hukuki Değerlendirme

Bu vaka, 1 Ocak 2002 sonrası evlilikler için geçerli olan yasal “Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi”nin (TMK Madde 218 vd.) en önemli uygulama alanlarından birini göstermektedir.

1. Şirket Hisseleri “Edinilmiş Mal” mıdır?

Evet. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, evlilik birliği devam ederken (2005-2024 arası) kurulan veya devralınan şirketler ve bu şirketlere ait hisseler, emeğin karşılığı olarak elde edildikleri için “edinilmiş mal” kabul edilir.

  • Bay K.’nın “benim emeğim” savunması, tam da bu malın neden “edinilmiş mal” sayıldığını kanıtlar. Kanun, evlilik birliği içinde harcanan her türlü emeğin (çalışmanın) karşılığını paylaşıma tabi tutar.
  • Bayan M.’nın ev hanımı olması, onun bu haktan mahrum kalmasına neden olmaz. Kanun, ev işlerini yapan, çocukları büyüten veya diğer eşe destek olan eşin katkısını, diğer eşin ticari faaliyeti ile eşit değerde görür. Bayan M.’nın evdeki katkısı, Bay K.’nın işe odaklanabilmesini sağlamıştır.

2. Paylaşım Nasıl Yapılır? Bayan M. Şirkete Ortak mı Olur?

En kritik nokta budur. Bayan M., boşanma sonucunda “K-Soft Bilişim LTD” şirketine hissedar (ortak) olmaz. Mal rejimi tasfiyesi, bir ortaklık davası değil, bir alacak davasıdır.

Bayan M.’nın hakkı, şirketin değeri üzerinden hesaplanacak olan **”Katılma Alacağı”**dır.

3. Hesaplama Süreci (Bilirkişi Raporu)

Mahkeme, bu tür bir davada resen bir bilirkişi heyeti (genellikle bir mali müşavir, hukukçu ve gerekirse değerleme uzmanı) atar.

  • Şirket Değerlemesi: Bilirkişi, şirketin “mal rejiminin sona erdiği an” (boşanma davasının açıldığı tarih) itibarıyla güncel piyasa değerini (rayiç değerini) hesaplar. Bu vakada değer 20.000.000 TL olarak belirlenmiştir.
  • Artık Değer: Şirketin borçları düşüldükten sonra kalan net değer (artık değer) hesaplanır. Basit bir hesapla bu değerin 20.000.000 TL olduğunu varsayalım.
  • Katılma Alacağı: Kanuna göre, edinilmiş malın (şirketin) artık değerinin yarısı üzerinde diğer eşin alacak hakkı doğar.
    • 20.000.000 TL / 2 = 10.000.000 TL

Hukuki Sonuç

Mahkeme, bilirkişi raporu doğrultusunda, Bayan M.’nın şirket hisseleri üzerinde 10.000.000 TL tutarında “katılma alacağı” olduğuna hükmedecektir.

Bu şu anlama gelir: Bay K., şirketinin tek sahibi olmaya devam edecektir. Ancak, boşanma kararı kesinleştiğinde, eski eşi Bayan M.’ye nakit olarak 10.000.000 TL ödemekle yükümlü olacaktır. Eğer bu parayı ödeyemezse, Bayan M., bu alacağı tahsil etmek için Bay K.’nın şahsi mallarına (ve gerekirse o şirket hisselerine) haciz koydurma hakkına sahip olacaktır.

Sonuç ve Tavsiye

Evlilik birliği içinde kurulan şirketler, “benim şirketim” denilerek mal paylaşımından kaçırılabilecek varlıklar değildir. Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi, evliliğin ortak bir çaba olduğu ilkesine dayanır. Bu tür yüksek değerli ve teknik hesaplamalar gerektiren mal paylaşımı davalarında, özellikle şirket değerlemesi ve finansal analiz konusunda tecrübeli bir aile hukuku avukatıyla çalışmak, hak kaybını önlemek için mutlak bir zorunluluktur.